«چگونه شيوه حل مسائل فيزيك را آموزش دهيم »

الف ) يك دستور العمل براي خودتان تحت عنوان يك معلم  چگونه بايد حل مسئله را آموزش دهد بنويسيد.

1- براي حل مسئله ، از خود اراده و پشت كار نشان دهيد.

2- حل مسئله را براي آخرين فرصت نگذاريد.

3- قبل از حل مسئله ، مطمئن  شويد كه براي موضوع بحث احاطه كافي داريد.

4- پرسشي را كه خوب نفهميده ايد ، هرگز پاسخ ندهيد.

5- براي حل مسئله ، تمركزلازم است،اما نقطه ي تمركزرا تغييردهيد تا خسته نشويد. 

6- بدون در نظر داشتن كليات و يك طرح ، به جزئيات نپردازيد.

7- مسئله را به مسئله كوچكتر تجزيه كنيد.

8- داده هاي مسئله را تجزيه وتحليل كنيد و مجهول را از نظر دور نكنيد. 

9- به يكاها و كميت هاي برداري توجه كنيد.

10-جمله هاي پيچيده ونا آشنا ي پرسش را به جمله هاي روان و قابل فهم تجزيه كنيد.

11-براي حذف اصطلاح هاي پيچيده و فني ،بامفاهيم آنها آشنا شويد.

12- علامت و حروف مناسب را انتخاب كنيد و شكل  مناسبي براي پرسش رسم كنيد.

13- اهميت فرمول ها و حروف، در مفاهيم آنها است. هميشه به دنبال معاني و 

مفاهيمي‌باشيدكه درداخل فرمول ها است .

14- تلاش كنيد تا بين مسئله و آنچه از قبل آموخته ايد، ارتباطي برقرار كنيد.

15- قدرت  كلمه ها ،  قدرت انديشه است ، روش هر بخشي ازپرسش را براي خود

بيان كنيد.

16- گستره جواب مورد انتظار را پيش بيني كنيد.

17- تقارن هاي مسئله را از بين نبريد و از تقارن كمك بگيريد.   

18- حتي المقدور مسئله رابه صورت كلي ، يعني برحسب حروف ،نه اعداد حل كنيد.

19- اگر دستگاه معادلات متعددي را بايد حل كنيد (مانند يافتن جريانهاي الكتريكي 

در يك شبكه ) بهتر است  ضريب هاي عددي را از ابتدا وارد كنيد تا محاسبه  آسانتر

  گردد.

20- در حل مسائل عددي سستي نكيند

21- مسائل فيزيك تقريبي هستند

22- اگر قادربه‌حل كل مسئله نيستيد  بخش كوچكي از آن را حل‌كنيد تا نيروي ادامه

 كار و نقش خود را از دست  ندهيد .

23- هر انديشه اي به ذهنتان آمد ، جدي بگيريد و از بي نتيجه بودن ظاهري آن 

دلسرد نشويد ، اين خود نشانه‌ي پيشرفت در كار است.

24- جويبار انديشه و تفكر خود را روان نگه داريد (روي يك مسئله ميخ كوب نشويد

 ، طرح پرسشهاي مختلف )

25- تحمل ناكامي ها وعدم موفقيت را داشته باشيد.

26- تا حدودي مي توان به ضمير نا خود آگاه فشار آورد اگر ناچار شديد مسئله را

 كنار بگذاريد ، در نوبت  هاي بعدي     مي توان  با تلاش كمتر  مسئله را حل كرد.

27- شايد استراحت  و آرامش بيش از هر چيز در اين مرحله مؤثر باشد 

( فعاليت  ضمير ناخود آگاه )

28- هميشه پس از حل مسئله ، به بحث برگرديد.

29- بعد و نتيجه مسئله را مورد بررسي قرار دهيد.

30- قابل قبول بودن و فيزيكي بودن جواب عددي را بررسي كنيد.

( صورت مسئله داراي عددهاي منطقي باشد )

31- حالت هاي فرضي و حدي ، هميشه آموزنده هستند.

32- آنچنان  از حل مسئله شادمان نشويد كه از بررسي و تحقيق در مورد

جواب بدست آمده خود داري كنيد .

33- وقتي مسئله حل گرديد، شايد شبيه به آن را بيابيد.

ب : چگونه شيوه حل مسائل فيزيك را آموزش دهيم .

 

34-  موضوع را بدانيد و مقداري بيش از آنچه بايد تدريس شود .

35- نحوه ي كار با اعداد تقريبي را بدانيد.

36- به صورت  چشم بندي ، مسئله را حل نكنيد ؛ يك اصل فيزيكي  را به صورت

 ابزار زنده و مفيد ارائه دهيد.

37- همراه با فراگير به حل مسئله بپردازيد و همراه با او قدم به قدم پيشروي كنيد .

 انديشيدن در مورد مسئله را به او آموزش  دهيد

( فكر كنيد كه خودتان هم بلد نيستيد  و در حل مسئله پيش رويد)

38- كمك شما به فراگيرا، بهتر است مبتني بر آموزش باشد،سهمي منطقي براي

فراگير كنار بگذاريد ( فراگير احساس امنيت كند )

39-كمك شما بهتر است از كليت برخوردار باشد نا تواني كل دانش آموزان تقويت

 شود.

40- هنگام حل مسائل ، فراگير را در ميان فرمولها و جزئيات از دست ندهيدوساعت

 ها را صرف حل يك مسئله نكنيد راه و جهت رابراي او مشخص كنيد )

41- صحبت هاي شما ساده باشد.

42- درست نوشتن و درست مسئله حل كردن ، كافي نيست ؛فلسفه ي گام هايي

 را كه بر مي داريد فراگير مطرح كنيد .

43- حل  مسائل را هميشه با انديشه همراه كنيد و از حل مسائل به روش مكانيكي 

، قالبي و دستوري خود داري كنيد.

44- اجازه دهيد فراگيران هر مرحله را يكبار خود حل كنند.

45- انديشه خود را مهار كنيد  ومطالب خود را همزمان بيان نكنيد.

46- فراگيران را به بيان  تفسير و تشريح بياني مسائل تشويق كنيد (تستي نكنيد )

47- از طرح مسائل حفظي در امتحان ها كه نياز به تفسير ندارند ،خوداري كنيد

(امتحان كتاب باز )

48- مسائل امتحاني را براساس جواب ارزيابي  ، شيوه تفكر را نمره دهيد.

49-آموزش هنر است ، لذا روش هاي بالا را با روش خود تطبيق دهيد. 

50- همواره با توكل به خدا اعتماد به نفس را در دانش آموزان تقويت كنيد.

 

گروه آموزشي فيزيك متوسطه استان همدان

سال تحصيلي ۸۷-۸۶